بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت محمد(صلّی الله علیه و آله) فرمودند:

«النّاسُ مَعادِنٌ کَمَعادِِنِ الذَهَبِ وَالفِضِّه......» (بحارالأنوار، ج61، ص65، حدیث51)

 « مردم معدنهایی هستند مانند معدنهای طلا و نقره»

همیشه در اولین روزهای سال تحصیلی زمانی که موظف به نوشتن اسامی دانش آموزان در دفتر کلاسی خودم می شوم، این مأموریت را به خوش خطّهای کلاس محوّل می کنم. برای همین همان روز که نامهای دانش آموزان را به ترتیب حروف الفباء مرتب میکنم، دفتر حضور و غیاب کلاس را به یکی از دانش آموزان خوش خط میدهم تا او اسامی را به همان ترتیب وارد دفتر کلاسی کند.

آن روز وقتی در یکی از کلاسهای پایه ی اول، سراغ خوش خطهای کلاس را گرفتم، سه نفر از بچه ها دست بلند کردند و بقیه هم آنها را تأیید کردند. با وجود اینکه نمونه خط هر سه نفر را دیدم ولی باز مردّد بودم که دفتر کلاس را به کدام یک از آن سه نفر بدهم.

وقتی داشتم تکلیف بچه ها را- که ترجمه ی آیات درس اول دین و زندگی- بود را بررسی می کردم، متوجه خط زیبا و خوانای دانش آموزی به نام ساغر شدم.

از ساغر پرسیدم:« چرا شما شما جزء خوش خطهای کلاس دست بلند نکردی؟»

جواب داد:« فکر نمی کردم خطّم قشنگ باشه.»

 گفتم:« معلومه اعتماد به نفست ضعیفه.»

گفت:« بله خانم، خیلی اعتماد به نفسم پائینه.»

در حالی که تکالیف بقیه ی بچه ها را نگاه می کردم،گفتم:

« اطراف ما پر شده از آدمهایی که به هر دلیلی استعداد و توانمندیهای ما رو نادیده می گیرند و ما رو دست کم میگیرند و سعی در تضعیف ما دارند. این ما هستیم که باید با خودباوری،به خودمون کمک کنیم و با دست بالا گرفتن خودمون،اعتماد به نفسمون رو تقویت کنیم.»

بعد دفتر حضوروغیاب کلاس رو به سمتش گرفتم و گفتم:

« حالا برای اولین قدم درراه خودباوری و تقویت اعتماد به نفست، شما اسامی بچه ها رو  توی دفتربنویس.»

از چهره ی متبسم و خندانش می شد میزان شادی و رضایتش از این انتخاب معلمش را فهمید.

 ساغر پس از انجام مسئولیتش دفتر را به من بازگرداند و دیدم که چقدرزیبا، تمیز، خوش خط و منظم اسامی را نوشته است.

در پایان کلاس ساغر کنار میزم آمد و اجازه خواست که چون برای جلسه ی بعد نوبت اوست که تخته را تزیین کند، این کار را با نوشتن قطعه ای ادبی از قلم خودش انجام دهد.

(در اولین روز مهرماه از دانش آموزان هرکلاس خواسته بودم که هر جلسه قبل از ورود من به کلاس دو نفر - یک نفر از ابتدای لیست و یک نفر از انتهای لیست- تخته را با نقاشی و

نوشتن سخنان زیبا و یا مطالب طنز تزیین کند.و البته اگر آن سخن زیبا آیه ی قرآن و یا حدیثی از معصومین باشد، امتیازش دو برابر است. این کار جزء فعالیتهای کلاسی

محسوب و در نمره ی مستمر هر ترم هم منظور می شود و هر زنگ، کلاس با خواندن آن مطالب و..توسط آن دانش آموزان آغاز می شد و تا آخر زنگ هم این آثار هنری بچه ها از

روی تخته سیاه پاک نمی شد. ناگفته نماند همین فعالیت بچه ها برای چنددقیقه ای در ابتدای هر جلسه سوژه ای برای شوخی و تفریح و خنده بین معلم و دانش آموزان می شد.)

وقتی جلسه ی بعد در آغاز کلاس، ساغر نوشته ی روی تخته سیاه که تراوش ذهن و قلم زیبا و شیوایش بود، را خواند، حقیقت و صدق این حدیث زیبای رسول اکرم(ص) برایم متجلی شد که فرمود:

« ألنّاسُ مَعادِنٌ کَمَعادِنِ الذَهَبِ وَ الفِضَّه»

« مردم معدنهایی هستند.مثل معدنهای طلا و نقره.»

مولوی- شاعر نامی ایرانی- در تفسیر و توضیح این حدیث، چه نغز و پرمغز سروده است:

 یاد النّاس معادن هین بیار                         معدنی باشد فزون از صدهزار

معدن لعل و عقیق مکتنس                       بهتر است ازصدهزاران کان مس

 یک روز در کلاس قرآن پژوهی دربحث« ویژگیهای انسان سالم» در میان صحبتم به این حدیث اشاره کردم وگفتم:

 رسول خدا(ص) در این حدیث:

1- به متفاوت بودن انسانها از لحاظ استعداد، سلیقه، علاقه،  توانمندی و ... اشاره کرده است.

نتیجه:باید اطرافیانمان را همانطور که هستند، بپذیریم و به این تفاوتها احترام بگذاریم.

 

2- آن حضرت(ص) انسانها را به معادن مس، آهن، نمک و... تشبیه نکرده بلکه آنها را مثل باارزشترین و گرانبهاترین فلزات- یعنی: طلا و نقره- دانسته است.

نتیجه: این تشبیه ایشان، این درس را میدهد که همه ی افراد جامعه را باید ارزشمندترین و محترم ترین مخلوقات خداوند فرض کنیم.

یکی از دوستان نکته ی زیبایی گفت:

« پیامبر اکرم(ص) در این حدیث انسانها را به معدن تشبیه کرده یعنی اینکه: ما وظیفه داریم به سمت این معدنها برویم.ارزشهای درونی آنها را کشف و استخراج کنیم.»

یک بار که سند این حدیث را ازطریق اینترنت جستجو می کردم، به مقاله ی مفید و پرمحتوایی برخوردم از آقای رضا خانی پور که در شرح این حدیث به

18 شباهت معدن و انسان اشاره کرده و نکات تربیتی و کاربردی زیبایی گفته بود. قطعا خواندن این مقاله بسیار مفید خواهد بود. فرصت خواندن این مقاله ی زیبا و عمیق را از دست ندهید.

 

«رَبَّنا تَقَبَّل مِنّا إِنَّکَ أَنتَ السَّمیعُ العَلیم» سوره ی بقره/ آیه 127

 « ...که پروردگارا ز ما ناگزیر                                عمل گرچه اندک بُوَد میپذیر

نیوشنده ی هر نیایش توئی                                خودآگاه از هر ستایش توئی»

 توجه: این ابیات زیبایی که ذیل هر آیه ی قرآن نوشته میشود، از ترجمه منظوم دکتر امید مجد است.

تا سلامی دیگر والسّلام