بسم الله الرحمان الرحیم هست کلید گنج حکیم

سلام  برتمام بهره مندان از مهرورزی الهی که خود نیز مهرورزند.

در مطلب قبلی-شب قدر شب بسم الله الرحمان الرحیم است- نکاتی در مورد جلوه های رحمت خداوند در قرآن بیان شد. و اشاره شد که یکی از زیباترین توشه های قابل ذخیره  از شب قدر آیه ی بسم الله الرحمان الرحیم- پر تکرارترین آیه ی قرآن- است که هربامداد با این آیه آغازشود و شب هم به این آیه ختم شود.

سوال:چرا بسم الله الرحمان الرحیم؟

مگر بسم الله الرحمان الرحیم چه پیامهایی دارد که به سفارش معصومین کارهای هرروزه را با قرائت آن آیه آغاز می کنیم؟

زمانی دوست عزیزی پیامکی با این مضمون فرستاد:

« ساکنان کنار دریا پس از مدتی صدای امواج را نمیشنوند.این است قصه ی تلخ عادت.»

حال، حکایت ماست با بسم الله الرحمان الرحیم.

و عادتی که به گفتن هرروزه ی آن  کرده ایم بی آن که بدانیم چرا؟

حکایتی تلخ و دردناک که هم مظلومیت و مهجوریت این آیه و به تبع آن قرآن را بیان میکند و یادآوری آیه 30/فرقان و شکایت دردمندانه و غریبانه ی رسول اکرم(ص) از رفتار ما مسلمانان ظاهری با قرآن و هم بی مهری و ظلم ما مدّعیان مسلمان نسبت به این آیه و در سطح کلان تر نسبت به قرآن را.

راستی مگر ما اسم مسلمان را نداریم پس چرا رسم مسلمان را نداریم؟

«مُسلِم»: اسم فاعل از مصدر اسلام و از ریشه ی «سلم».

پس« مُسلِم» یعنی: سلامت دهنده و تسلیم کننده.

یعنی: مسلمان کسی است از جانب او در سلم و سلامتی باشند.

سؤال: چه کسانی یا چه چیزهایی در سلم ازجانب ما باشند؟

پاسخ:همه. انسان و غیر انسان.

تمام انسانها با هر آئین و دین و ازهر رنگ و نژاد و زبان و ملیّت و قومیت.زیرا

امام علی(ع) می فرمایند: انسانها بر دو نوعند. یا در دین مانند تو هستند(هم دین تو) یا در آفرینش و انسان بودن مانند تو هستند.

و محیط زندگی (از کوچکترین جامعه:خانه تا بزرگترین آنها:سیاره ی زمین)خانه. محلّ کار یا تحصیل.طبیعت، مراکز زیارتی، سیاحتی، تفریحی، یا مراکز آموزشی، بهداشتی و پزشکی یا اداری و....

و مهم تر از همه دین خدا و رسولان الهی.

ما چقدر مصداق این اسم و عنوان هستیم؟

چقدر آیه ی بسم الله الرحمان الرحیم از ما در سلامت است؟

خداوند به تمام پدران و مادران، اگر در قید حیاتند، عمرطولانی و با سربلندی عطاکند و اگر دار فانی را وداع گفته اند، آنها را بهره مند ازرحمت بیکرانش بگرداند.

ازکودکی هنگامی که برای رفتن به مدرسه قصد خروج ازمنزل را داشتیم، همواره و هرروزه این توصیه را از مادرانمان می شنیدیم:

«بسم الله الرحمان الرحیم بگو.تو کارهات موفق بشی.»

برسر سفره در وعده های سه گانه ی غذا باز این جمله را می شنیدیم:

« بسم الله الرحمان الرحیم بگو شیطون هم غذات نشه.»

هنگام خواب: « بسم الله الرحمان الرحیم بگو خوابهای بد نبینی.»

حتی وقتی بزرگتر شدیم هنگام خروج از خانه با هرنیّتی- حضور در محل کار یا تحصیل، انجام کارهای اداری و...هم می شنیدیم:

« بسم الله الرحمان الرحیم بگو کارهات راه بیفته و راست دربیاد»

هنگام نوشیدن و خوردن، لحظه ی خوابیدن، در حال سوارماشین شدن و...این توصیه را مکرر می شنیدیم و ما هم  از همان دوران کودکی ابتدا به قصد ثواب و کسب پاداش بهشت و سپس جهت برکت و موفقیت، این آیه شریفه را هنگام نوشیدن و خوردن و خوابیدن و بیرون رفتن ازمنزل و ...قرائت میکردیم.

قرائت بسم الله الرحمان الرحیم دیگر جزئی از زندگی ما مسلمانان شده است.

مغازه دار با بسم الله الرحمان الرحیم قفل مغازه اش را می گشاید تا کسبش بابرکت شود.

جراح در اطاق عمل با بسم الله الرحمان الرحیم دست به وسایل جراحی میزند تا عمل موفقیت آمیز شود.

نانوا هنگام خمیر درست  کردن از آرد،بسم الله الرحمان الرحیم میگویدتا....

و...

اما آیا تنها ثمره و فایده ی خواندن و گفتن بسم الله الرحمان الرحیم همین است؟

آیا تنها جایگاه و شأن بسم الله الرحمان الرحیم همین است؟

اگر  اینطور است و کارکرد این آیه به همین سطح محدود میشود، چرا خداوند این آیه با این کارکرد محدود و سطحی را مطلع فصلهای غنی ترین ؛ قوی ترین و جامع و کاملترین کتاب زندگی- یعنی قرآن برای تمام انسانها در تمام نسلها و در تمام گستره ی هستی قرار داده است؟!!!

امام علی(ع) فرموده است:

« تمام معارف کتب آسمانی در قرآن جمع شده و تمام معارف قرآن در سوره ی حمد جمع شده و تمام معارف سوره حمد در بسم الله الرحمان الرحیم جمع شده است....»

از این حدیث میتوان نتیجه گرفت:

بسم الله الرحمان الرحیم جامع تمام معارف همه ی کتابهای آسمانی است:

پس بسم الله الرحمن الرحیم آیه ای است برای تمام انسانها در تمام مکانها و زمانها.

ازبسم الله الرحمان الرحیم می آموزیم:

مهرورزی و محبت به همه ی مخلوقات خداوندرا.

می آموزیم

انسانهای دیگر را بدون توجه به تفاوتهای قومیتی، نژادی،دینی، عقیدتی، ملیّت و.... جلوه های آثار رحمت خداوند بدانیم. و چون خداوند را دوست داریم، به آثارش هم عشق ورزیم. و مهر و محبت خود را از هیچ کس دریغ نکنیم.

می آموزیم :

عامل به این توصیه ی زیبا باشیم:

امام حسین(ع) فرمود:

همچون باران باش که نیک و بد از آن بهره می برند.

استاد بزرگواری می فرمود:

هرصبح که برمی خیزید، به شکرانه ی اینکه خداوند به شما مهرورزید و به مصداق آیه 42/سوره زمر، هنگام شب که روحتان را قبض کرد، صبح قبل از بیداری به جسمتان بازگرداند، و به شما فرصت داد یک روز دیگر از زیبائیهای خلقت خداوند بهره مند شوید، پس به شکرانه ی این موهبت الهی شما هم روز را با مهرورزی و محبت به دیگران و زیبایی در پندار و گفتار و رفتارتان به آثاررحمت خداوند آغاز کنید.

این است معنای شروع روز با بسم الله الرحمان الرحیم.

یکی از دبیران دین و زندگی دبیرستان می گفتند:

« از دوسال قبل تصمیم گرفتم که از بین آیات قرآن عمل به آیه بسمله(بسم الله الرحمان الرحیم) را سرلوحه ی زندگی روزانه ی خود قراردهم،

ارتباط عاطفیم با دانش آموزان را بیشتر کردم.

با لبخند وارد کلاس می شدم.

کلاس را با احوالپرسی گرم از شاگردان و شوخی با آنها و لطیفه و خنده آغاز میکردم.

حتی دانش آموزان اقلیت مذهبی که گاهی در کلاسم حضورداشتند نیز از این شوخی و خوش و بش بی بهره نمی ماندند.

شوخی وخنده و مطالب طنز بیش از سابق مهمان کلاسهای درسم شد.

حتی گاهی از خوش سلیقگی دانش آموزم در مدل مو یا گیره و گل سر او تمجید می کردم.

تشویق و وعده را بیشتر از تهدید و وعید در کلاسهایم بکار بردم.

حتی درنمازخانه و یا راهرو و راه پله ها به گرمی و با نوازش دانش آموزان پاسخ سلامشان را می دادم.

نتیجه این شد که دانش آموزان با نشاط و شادابی بیشتری در کلاس شرکت می کردند.و...

و اینها همه در سایه ی عمل به این آیه و تمرین مهرورزی برگرفته از این آیه بود.

آیا میدانید درتمام 11آیه ی قرآن که صفت رؤوف آمده است بجز یک مورد و در تمام91 آیه ای که صفت غفور خداوند آمده است بلافاصله پس از آنها صفت رحیم ذکر شده است؟

یعنی رأفت و مغفرت الهی اموری درونی و باطنی هستند و برای تجلی و بروز و نمود عینی یافتن باید با رحمت رحیمی خداوند همراه شوند.

پس ما هرچقدر هم ادّعا کنیم دانش آموزم را دوست دارم و... از اشتباهاتشان میگذرم و آنها را می بخشم و..تا این گذشت و محبت و رآفت قلبی دررفتار من ظاهر  و مشاهده نشود برای دانش آموزان قابل اتّکا و اعتماد نیست.چرا که:

دو صد گفته چون نیم کردار نیست.

و نیز

به عمل کار برآید به سخندانی نیست.

علاوه بر اینها:

آیا می دانید از بسم الله الرحمان الرحیم نظم و انضباط، هدفمندی برنامه ریزی و...را می توان آموخت؟

می پرسیدچگونه؟

پاسخ این پرسش در مطلب بعدی انشاءالله

« ربّنا تقبّل منّا إنّک أنت السمیع العلیم»

نگارنده ی این سطور همچنان منتظر انتقادهای مفید خوانندگان فرهیخته است تا با استفاده از این نقدهای سازنده علاوه بر رفع اشکالات و اشتباهات این متن، محتوای آن از قوت و غنای بیشتری برخوردارشود.

والسلام علی من اتّبع الهدی