بسم الله الرحمان الرحیم

« آنان که رفتند کاری حسینی کردند و آنان که ماندند باید کاری زینبی کنند و گرنه یزیدیند»

پس از نگارش موارد1تا6 از سلسه مباحث « ماه محرم رسید» برخی دوستان از طریق پیامک یا صحبت تلفنی یا در دیدارهایی که با هم داشتیم، دوستانه و دلسوزانه اشکالاتی را مطرح کردند: از جمله اینکه:

دوست عزیزی اظهار تعجب کرده بود از اینکه چرا به زیارت عاشوراء آنقدر حساس شده ام و آن همه سوال مطرح کرده ام؟!

از نظر ایشان دانستن یا ندانستن آن سوالات تأثیری در  دعا نداشت. و اینکه زیارت عاشوراء مستحب است و اینقدر حساسیت به امور مستحب و غفلت از واجبات، کار مطلوبی نیست.

در پاسخ به ایشان و دوستانی که چنین سوالی دارند،

رسول اکرم(ص) خطاب به امام علی(ع) فرمودند:

« ای علی، هرگاه دیدی مردم از طریق مستحبات قصد تقرب و نزدیکی به خدا را دارند، تو از طریق عقل به خدا تقرب بجو تا از همه جلوتر باشی»

از نکات قابل تأمل در این فرمایش خاتم الأنبیاء(ص) این است که ایشان هم بر ضرورت و  اهمیت تعقل در عبادات اشاره کرده و هم بر اولویت و برتری آن بر مستحبات تأکید نمودند.

نکته ی پندآموز دیگر اینکه نمی فرماید:« از آنها عقب نمیفتی یا همپای آنها میشوی» بلکه میفرماید از آنها جلو میفتی.

حال، در این زمانه که این سخن رسول خدا(ص)، تجسم عینی یافته و جامعه ی ما آن چنان خود را مشغول مستحبات کرده و آن را اصل قرارداده که حتی نه تنها واجبات را در حاشیه و فرع قرار داده بلکه در برخی موارد و گاهی به سبب  پرداختن افراطی به مستحبات، واجبات را رها کرده و برخلاف اوامر معصومین که بهترین و کاملترین راهنمایانِ راهبر هستند،عمل می کنند که فرمودند:

امام علی(ع):«هرگاه انجام مستحبات به واجبات ضررزد، مستحبات را رهاکن.»

« نزدیکی و قربت به خدا در مستحباتی که به واجبات زیان رساند، نیست.»

امام حسن(ع) فرمود:« واجبات را فدای مستحبات نکن»

و  سخنان نورانی دیگر که در اهمیت و ضرورت تقدم واجبات برمستحبات فرموده اند.

پس وظیفه ی ماست که حرکتی در جهت اصلاح انجام دهیم و عامل به این سخن رسول اکرم(ص) باشیم که فرمود:

« وقتی که بدعتها ظاهر شود پس بر آگاهان واجب است که علم خود را آشکار کنند وگرنه مشمول لعنت خداوند میشوند.»

پس حدّاقلّ باید جهت عمل به این فرمایش رسول الله(ص) تلاشی هرچند اندک، قدمی هرچندکوتاه و قلمی هرچند نازک به حرکت درآید تا حتی انجام مستحباتی را که به آن بیشتر عادت کرده اند و به قصد ثواب یا برآورده شدن حاجتهایشان(عبادت تاجران) یا حتی به عنوان ضروری ترین و واجب ترین تکلیف الهی در ایام محرم می خوانند، با تعقل و تفکر همراه باشد.

ازآنجا که بیشترین عتاب خداوند در قرآن« أفلا تعقلون» یا «أفلا یتفکّرون» است و بیشترین فایده  و ثمره ی کارها« لعلّهم یعقلون» یا «لعلّکم تتفکّرون» است، در جهت تحقق این امر الهی باید حرکتی کنیم تا انشاء الله مصداق شکایت رسول اکرم(ص) از امّتش در آیه ی 30/سوره فرقان و مشمول لعنت خدا و ملائکه و مردم-همه ی لعنت کنندگان- در آیه159/تا162 از سوره ی بقره نشویم؟

دوست دیگری با معرفی چند سایت سعی در اثبات سند و اعتبار زیارت عاشوراء داشت.

بحث من تشکیک در اعتبار و سند زیارت عاشوراء و اثبات یا نفی آن نیست.که آن، مقال و مجالی جداگانه می طلبد و البته از سطح معلومات نویسنده خارج است.

زیارت عاشوراء چه سند آن معتبر باشد و چه نباشد-حقیقتا آموزه ی امام باقر(ع) باشد یا نباشد-درهرصورت قرائت آن مخصوصا در ماه محرم و صفر در جامعه ی ما رایج و متداول است.

استاد بزرگواری پرسیده بودند: اگر شخصی شیعی در تمام عمر زیارت عاشوراء نخوانده باشد و یا توجهی به واقعه ی عاشوراء نداشته و نسبت به این واقعه ی تلخ تاریخی بی تفاوت است، آیا در ایمانش خللی وارد میکند؟ اگر نسبتی برقرار نمیکند، چرا باید به آن پرداخت؟

پاسخ این سوال برای من بسیار دشوار است و بضاعت علمی و فکری من در آن حدّ نیست که بتوانم پاسخی مستدل و قانع کننده  به این سوال بدهم. و در واقع پاسخ سوال را نمی دانم. حتی نمی دانم آیا مقام اخروی مؤمنی که به قرائت روزانه ی زیارت عاشوراء مداومت داشته با مؤمنی که آگاهانه و به هردلیل و توجیهی یا از روی ندانستن و آگاهی نداشتن از این دعا، آن را نمی خوانده است،تفاوت دارد یا نه؟

اگر بله چقدر تفاوت دارد؟ و آیا اصولا این زیارت عاشوراء میتواند ملاک و امتیازی در قیامت برای بهره مندی از شفاعت امام حسین(ع) و استجابت دعای  سجده ی این زیارت باشد:

«اللهم ارزقنی شفاعه الحسین یوم الورود...»

و البته هدفم هم تأکید بر اعتقاد به قیام امام حسین(ع) و حماسه ی عاشوراء به عنوان یک اصل ایمانی و یکی از ضروریات دینی نیست. بلکه بحث من در این است:

حال که در زمانه و در بین مردمانی زندگی می کنیم که مهمترین وظیفه ی خود در یادکرد امام حسین(ع) را در قرائت زیارت عاشوراء میدانند و کاری به سند و اعتبار آن ندارند، آیا نباید آنها را آگاه کرد که این قرائت و دعاخوانی نباید لقلقه ی زبان باشد و همراه با تعقل و حرکت فکر و به دنبال آن حرکت قدم باشد؟

تا آنها بدانند قرائت زیارت عاشوراء و اشک ریختن آغاز وظایف است نه تنها وظیفه.

دوستان بزرگواری هم لطف کرده بودند و  از طریق پیامک یا در دیدار حضوری یا در قسمت نظرات این سلسله مطالب بویژه مطلب:ماه محرم رسید(6) به برخی سوالات، پاسخهای مستدل و متقن و مقبولی داده بودند. توصیه میشود خوانندگان گرامی این مطالب، فرصت خواندن و آموختن از این نظرات گرانبها و مستدلّ و مفید را از دست ندهند.

گرچه هدف من از طرح آن سوالات، بیشتر از آن که وصول و نیل به پاسخ باشد، ایجاد انگیزه و تحریک و تشویق قاریان زیارت عاشوراء و هر دعای دیگر به تعقل و تعمق در متن و مفاهیم ادعیه است تا این قرائت ها در مرحله ی گفتار و لقلقه ی زبان نماند و با حرکت و برداشتن گامهایی در حدّ توان، این مفاهیم را از حصار الفاظ و کلمات آزاد ساخته و با عینیت و تحقق بخشی به آن مفاهیم در جامعه، آنها را دررفتار و کردار متجلی سازیم و آن موقع با صداقت و صراحت بگوئیم:

من زیارت عاشوراء را درک کرده و از گفتن یا حسین گفتن به با حسین بودن رسیدم.انشاءالله.

مجددا از تمام دوستان و همراهانی که نظرات و پاسخها و رهنمودهای خردمندانه و محققانه ی آنها، کتباً (ازطریق پیامک یا نظرات در وبلاگ) یا شفاهاً(تماس تلفنی و گفتگوی حضوری) علاوه بر افزودن بر بضاعت علمی و فکری اینجانب همچون چراغی پر فروغ، روشنگر ادامه ی راه برایم شدند نهایت سپاس را دارم.

امیدآنکه پاسخ این الطافشان را به نیکوترین وجه ازخداوند رحمان رحیم دریافت دارند.

باردیگر سفارش به خوانندگان فرهیخته میشود که خود رااز بهره های معنوی که ازخواندن نظرات این دوستان در مطالب این وبلاگ نصیبشان میشود،محروم نکنند.

بارالها همانطور که امام علی(ع) در توصیف حضرت مهدی(ع) فرمودند:

« یحیی میّت الکتاب و السنه»

« قسمتهای مرده ی کتاب خدا و سنت معصومین را زنده میکند»

توفیق ده تااین قلم و راقم این سطور نیز در زمره ی احیاءکنندگان کتاب و سنت باشد تا شایستگی حضور در انصار المهدی نصیب او شود.

« ربّنا تقبّل منّا إنّک أنت السمیع العلیم»    سوره بقره/آیه127

« که پروردگارا ز ما ناگزیر                               عمل گرچه اندک بود میپذیر

نیوشنده ی هر نیایش توئی                         خودآگاه از هر ستایش توئی»

با امید به یاری همیشگی و مهر بیکران خداوند، درمطالب بعدی درمورد زیارت عاشوراء

بیشتر سخن خواهیم گفت. امید آن که با دعاهای شما دوستان و همراهان گرامی مقبول حق گردد.

همچنان منتظر و مشتاق پاسخها و رهنمودهای حکیمانه ی خوانندگان فرزانه ی این سطور و دعاهای مهرورزانه ی ایشان هستم.

الحمدلله رب العالمین