ماه رجب آمد(6)- اگر عمل ام داود را بجا آورده اید به این سوالات پاسخ دهید

بسم الله الرحمان الرحیم

سلام بر بندگان خدا در ماه خدا.

در سالهای اخیر که اعتکاف در روزهای سیزدهم تا پانزدهم ماه رجب رواج یافته است، این عبادت مستحبی در روز آخر،با عمل امّ داود- که تا اذان مغرب طول می کشد-و پس از آن نمازجماعت مغرب و عشاء و افطاری پایان می یابد.

حتی کسانی که اعتکاف را بجا نمی آوردند، خود را مقیّد می دانند که در مسجد یا منزل این عمل امّ داود را بجا آورند.

اما چند سوال از کسانی که این عمل را بجا آورده اند،

ام داود که بود؟

 چرا در نیمه رجب این اعمال را بجاآورد؟

حاجت او چه بود؟

آیا برای حاجتی دیگر - جدا از حاجت مشابه ام داود- میتوان این عمل را بحاآورد؟

چرا این عبادت به نام امّ داود مشهور شد؟

چرا این دعا با قرائت صد حمد و قل هوالله آغاز می شود؟

چرا قبل از تلاوت سوره ها، ده بار آیه الکرسی خوانده میشود؟

چرااز بین 114سوره قرآن باید این سوره ها خوانده شود:

انعام، اسراء؛کهف، لقمان، یس، صافات و...

محتوای دعای ام داود چیست؟

آیا فرصت تفکر-هرچند کوتاه - بر محتوای لااقل برخی از سوره ها یا حداقل متن دعا را می یابید؟

اصلا این عمل را مگر امّ داود بخاطر خلاصی فرزندش از زندان خلیفه ی عباسی انجام نداد؟ پس این دعائی بوده مقطعی و موقتی و بخاطر شرایط اضطرار و ضرورتی که اقتضاء می کرد ام داود این دعا را بخواند؟

پس ما برای چه این کار را می کنیم؟

حتما در پاسخ میفرمائید: شیخ عباس قمی(ره) در مفاتیح الجنان این دعا را جزء اعمال این روز-پانزدهم رجب- ذکر کرده است.

بله فرمایش شما صحیح است. مرحوم محدث قمی(ره) در مفاتیح الجنان در قسمت اعمال نیمه ی رجب چنین فرموده است:

« عمل امّ داود که عمده ی اعمال این روز است و برای برآمدن حاجات و کشف کربات و دفع ظلم ظالمان مؤثر است و کیفیت آن بنابرآنچه در مصباح شیخ است، آن است که چون خواهد این عمل را بجاآورد...»

اما آیا می دانید سیدبن طاوس-در کتاب اقبال در مورد ام داود چه مطلبی آورده اند؟

ایشان در این کتاب:در مورد امّ داود و فرزندش بیان میکند که:

امّ داود مادر رضاعی امام صادق(ع) و داود:نتیجه ی امام حسن(ع)- داود بن عبدالله بن حسن بن حسن بن علی بن ابیطالب(ع)- و برادر رضاعی امام صادق(ع)- است.

همچنین ایشان: خود را از نسل داود ذکر کرده و داود را به عنوان جد خود نام برده اند.

در ادامه ضمن بیان داستان طولانی و مفصّلی از ظلم منصور-خلیفه ی عباسی- که بسیاری از علویان از جمله داود را دستگیر  و زندانی کرده بود، و  ام داود بدلیل بی خبری از شرایط فرزندش، حتی بی اطلاعی از زنده بودن یا نبودن او، دچار حزن و اندوه فراوان شده و بسیار نگران بود. و دائما به درگاه الهیدعا و تضرّع و به براداران دینی،التماس دعا داشت. وقتی به دیدار امام صادق (ع) رفته و پیشوای ششم امامت(ع)، از حال داود جویا می شوند، ام داود در پاسخ، ماجرای محبوس شدن او و دعاها و تضرع و... را می گوید.

امام صادق(ع) با توجه به نزدیک بودن ماه رجب در پاسخ به ایشان،توصیه به روزه گرفتن در ایام البیض-سیزدهم تا پانزدهم ماه رجب- و خواندن هشت رکعت نماز بعد از نمازظهر را کرده و سپس دعای استفتاح را تعلیم می دهند که ام داود در روز پانزدهم ماه رجب پس از خواندن آن نمازهشت رکعتی برای برآورده شدن حاجتش قرائت کند.

و در ادامه ایشان بطور مفصل نحوه ی برآورده شدن حاجت ام داود را بیان میکند.

تفاوت آنچه در کتاب«اقبال» از سیدبن طاووس نقل شده با مطلب شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان در این است:

نماز هشت رکعتی که در اقبال ذکر شده در مفاتیح الجنان نیامده و سوره های ذکر شده در مفاتیح الجنان در اقبال ذکر نشده است.

در اینجا قصد ارزیابی و مقایسه صحت و سقم روایات نقل شده در این دو کتاب نفیس و ارزشمند در مورد این دعا و ترجیح دادن یکی بر دیگری یا حتی قیاس جایگاه و شأن مولفین عالم و مومن این دو کتاب و تشکیک و قضاوت در صداقت وخلوص آنها را ندارم.

قصد پاسخگوئی به سوالات فوق را هم ندارم. می دانم پاسخ بسیاری از آنها را میدانید.

اما سوالم این است:

چرا همچنان در مسیر تقلید،کلیشه و تکرار- که بزرگترین مانع در خلاقیت و رشد و تعالی است- حرکت می کنیم؟ و تا چه زمانی به این حرکت ادامه می دهیم؟

سوال مهم تر: تا قبل از دوران ام داود، ائمه ی اطهار(ع)- که بهترین راهنمایان راهبر هستند- اعتکاف را با انجام چه عباداتی به پایان می رساندند؟ و در این روز با انجام چه عبادتی در مسیر رشد و تعالی خود و دیگران حرکت می کردند؟

نویسنده قصد انکار و خدای نکرده تخفیف شأن این دعا و یا زیرسؤال بردن کسانی که این دعا را قرائت کردند، ندارد. قصدم لزوم تفکر و تعقل است. آن هم در حالی که خداوند در قرآن بارها بخاطر عدم تفکر و عدم تعقل ما را توبیخ کرده است.

آیا برای پانزدهم رجب، کاری مهم تر از قرائت این دعا نیست؟

و آیا این عبادت مستحبی که امّ داود به قصد برآوردن حاجتش- آزادی پسرش از زندان حاکم جور عباسی-قرائت کرده بود، نه به عنوان عمل خاصّ و أفضل عبادات در این روز ،در اولویت است؟

دوستی تعریف می کرد که به مسجد برای شرکت در مراسم جمعی دعای امّ داود رفته و در آنجا با برخورد توهین آمیز یکی از شرکت کنندگان که بی جهت به ایشان پرخاش و اهانت کرده مواجه شده بود. و همکاران در مدرسه با تعجب می پرسیدند:

« اونوقت اومده بود مسجد عمل ام داود بجا بیاره؟!!!»

بهتر نبود در این روز که مصادف با وفات حضرت زینب(س) بود به ایشان در جهت رسالت زینبی اقتداء کرده و سعی در ادامه ی راه و مکتب و مسلک حسینی داشته باشیم؟

و به فرموده ی معلم زنده یاد دکتر علی شریعتی:

« آنان که رفتند کاری حسینی کردند و آنان که ماندند باید کاری زینبی کنند و گرنه یزیدی اند.»

در به امید و یاری خدا در آینده در مورد حضرت زینب(س) بیشتر سخن خواهیم گفت. انشاءالله.

الحمدلله رب العالمین

تا سلامی دیگر والسلام

/ 1 نظر / 18 بازدید
سی سیب

سلام این بخش از اطلاعات خیلی عالی بود.