ماه محرم رسید(6)- چگونه زیارت عاشوراءمی خوانیم؟

بسم الله الرحمان الرحیم

السلام علیک یا أباعبدالله

سلام بر آنان که سلام حقیقی را به امام حسین(ع) داده و بر این سلام خود پایبندند.

کمتر کسی است که زیارت عاشوراء را حداقلّ یک بار نخوانده باشد.

حتی اگر کسانی که در طول سال مجالی برای خواندن آن ندارند، لااقلّ در ماه محرّم و بویژه روز عاشوراء برای یکبار هم که شده این زیارت را قرائت می کنند.

بسیاری از ما هم به خواندن آن عادت کرده ایم و قرائت آن جزء روزمرّگیها و عادتهای هرروزه مان شده است.

یعنی زیارت عاشوراء می خوانیم صرفا به جهت عادت،کسب ثواب یا برآورده شدن حاجات. و توجه چندانی به متن و محتوا و جایگاه آن نداریم.اینطور نیست؟

اگر این سخن آخر را ردّ می کنید پس به این سوالات پاسخ دهید.

آیا تاکنون در محتوای زیارت عاشوراء فکر کرده و از خود در مورد متن آن سوال کرده ایم؟سوالاتی مانند:

ا- چرا زیارت عاشوراء نه دعای عاشوراء؟

مثل روزهای هفته و  ایّام ماه رمضان و روز عیدفطر و....که برای هریک دعای مخصوص داریم، چرا در مورد عاشوراء میگوئیم:زیارت عاشوراء نه دعای عاشوراء؟

2- چرا این زیارت به نام روز آن معروف شده است؟نه به نام امام زیارت شونده؟

به عنوان مثال: ما زیارت ائمه بقیع، زیارت امام رضا(ع)و... داریم.اما کدام زیارت است که به نام روز آن معروف شده باشد؟ سرّ معروف شدن به نام روز چیست؟

حال در مورد محتوای زیارت عاشوراء:

اولین جمله: السلام علیک یا أباعبدالله.

سلام یعنی چه؟

آیا در این سلام که به امام حسین(ع) دادیم، صادق هستیم؟

سلام از ریشه ی «سلم» و به معنای سلامت و نیز تسلیم است

آیا واقعا امام حسین(ع) از ما سلام کنندگان در سلم و سلامت هستند؟

آیا واقعا ما تسلیم سنت و فرمان ایشان هستیم؟

اگر نه پس چرا سلام میگوئیم؟

در سلامی که بر فرزندشان، اولادشان و انصارشان میکنیم، چه؟ چقدر به این سلام باور  و عمل داریم؟

منظورمان از علی بن الحسین در این زیارت کیست؟ بر کدام پسر امام حسین(ع) سلام و درود فرستادیم؟ علی اکبر؟ علی اصغر؟ یا امام علی بن الحسین« امام سجاد(ع)»؟

منظور از اولاد الحسین کیست؟ چرا بر آنها هم سلام می کنیم؟

میگویند: سلام مستحب است و جواب سلام واجب.

پس قطعا امام حسین(ع) و اولاد و انصارش جواب سلاممان را میدهند.

چون عامل به آیه 86/ سوره نساء هستند که می فرماید:

 « و إذا حیّیتم بتحیّه فحیّوا بأحسن منها أو ردّوها...»

« چو شخصی بگوید شما را سلام                   به پاسخ دهیدش سلامی تمام

همانگونه یا بهتر اندر جواب                             به پاسخ برانید اسب خطاب»

آیا جواب سلاممان را درک می کنیم؟

با حسّ کردن چه نشانه هایی متوجه می شویم جواب سلاممان را داده اند؟

چقدر در این ادّعایمان:

« إنّی سلم لمن سالمکم و حرب لمن حاربکم و ولیّ لمن والاکم و عدوّ لمن عاداکم» صادق بوده .و به آن پایبندیم؟

چه نشانه ای داریم که هر آن را ببیند، صداقت ما در این شعارها را باور میکند؟

اصلا ویژگیهای مسالمان، موالیان، محاربان و معادیان با ایشان را می دانیم و آنها را می شناسیم؟

آیا اطمینان داریم که ما در شمار محاربان و معادیان با ایشان نیستیم؟

آیا میدانیم چرا ایشان را در زیارت با نام أباعبدالله خطاب می کنیم؟

اینکه بعد از دوبار تأکید می گوئیم:« لقد عظمت المصیبه بک علینا...» چه چیز و کدام قسمت از مصیبت امام حسین(ع) برما عظیم و جلیل است؟چرا؟

نکته: لَ و قد هر دو حرف تأکید هستند.حرف قد تأکیدی است که تحقق و قطعیت را بیان میکند.

در آن قسمت از زیارت که خرسندیم به:« أکرمنی بمعرفتکم و معرفه أولیائکم..»

چقدر تمرکز بر این جملات داریم؟ واقعا اینطور است؟

چقدر نسبت به ائمه ی اطهار نه علم و دانش بلکه معرفت و شناخت داریم؟ از ائمه ی اطهار و أولیائشان چه می دانیم؟

آیا تلاش کرده ایم که ما نیز در زمره ی اولیاء و انصار ایشان باشیم؟ تا وقتی دیگران و آیندگان هنگام قرائت زیارت عاشوراء برآنها سلام میدهند، ما هم بهره مند از این سلامشان باشیم؟

اینکه در این زیارت از دشمنانشان اظهار برائت می کنیم:

« و أبرء إلی الله و الی رسوله و إلیکم من أعدائکم و...»

این ادعای ما قلبی و درونی است؟ و در عمل هم نشان داده ایم یا فقط لقلقه ی زبان است؟

آیا خصوصیات دشمنانشان را می دانیم؟ اطمینان داریم که ما در زمره ی آنها نیستیم؟

آیا هنگامی که لعن بر دشمنانشان می فرستیم و قسمتهای مربوط به لعن را میخوانیم، آسوده خاطرهستیم که ما مصداق این لعنت شدگان نیستیم و این نفرینها خطاب به ما نیست؟

 ما که می خوانیم: « إنّی أتقرّب إلی الله بموالاتکم...»

واقعا چنین است؟! ما بواسطه ی موالات با امام حسین(ع) و خاندانشان به خداوند تقرب جسته ایم؟

افعال باب مفاعله، دوطرفه است. پس این موالاه و دوستی، دوطرفه باید باشد.

در دوستی و یاری امام حسین(ع) نسبت به شیعیان و مسلمانان و حتی انسانهای دیگر شکی نیست و امری اثبات شده است.

ما در نشان دادن دوستیمان به امام حسین(ع) چه کرده ایم؟ چه نشانه ای دالّ بر اثبات این دوستی و یاری داریم؟

در این زیارت،چند بار دعا کرده و با ندای«الّلهم» ازخداوند درخواست می کنیم؟

 چه درخواستهایی داریم؟

هنگام بیان درخواستها،حضور ذهن و تمرکز داریم یا بدون تفکر و تعقل، دعاها را میخوانیم و می گذریم؟

آیا در این دعاها و خواسته های خود،صادق هستیم و واقعا چنین خواهشهایی داریم؟

برای اجابت این دعاهایمان چقدر تلاش کرده ایم؟

چرا« اللّهم» میگوئیم نه به سبک دعاهای قرآنی« ربّنا» ؟

در این زیارتنامه،پس از « أسئل الله»ها-که چهاربار تکرار می شود- چه خواسته هایی را مطرح می کنیم؟و چرا؟

در این زیارت 4بار درخواست جعل داریم:« اللهم اجعلنی».

پس از این « اللهم اجعلنی»ها، چه قراردادی با خداوند می بندیم؟

جعل: قراردادن. قراری دوطرفه است.طرف اول خداوند همیشه بر سر قرارداد حاضر است. آیا ما هم سر قرار حاضرهستیم؟

چرا ازخداوند می خواهیم محیای ما را مانند محیای محمد و آل محمد(ص) قرار دهد؟ نه حیات ما را مانند حیات آنها؟

تفاوت« محیا» با «حیات» چیست؟

بارزترین جلوه ی محیای محمد و آل محمد چیست؟

اینکه میخوانیم:

« اللّهم اجعلنی وجیها بالحسین(ع) فی الدنیا و الآخره»

آیا در این دعای خود صادق هستیم؟ یا این دعا صرفا ادّعاست؟

وجه: صورت. وجیه: کسی که همیشه سرش بالا و صورتش آشکار و گشاده است.

به عبارت دیگر: همیشه سربلند. و به اصطلاح:باآبرو.

چه کرده ایم برای اینکه با صورتی گشاده در سیمای امام حسین بنگریم و سرافکنده نباشیم؟

در انتهای دعا درخواست داریم:

 « ولا جعله الله آخر العهد منّی لزیارتکم»

مگر چه خدمتی با این زیارت خود به آنها کرده ایم؟

یا این زیارتها و زیارت خواندنها چه فیوضاتی نصیب ما کرده است که دعا میکنیم این بار آخر نباشد؟

در این زیارت در عبارات «اللّهم ارزقنی» و « أن یرزقنی»، چه رزقهایی را از خداوند طلب می کنیم؟

در سجده آخر زیارت عاشوراء چرا خداوند را حمدمی کنیم؟ آن هم« حمدالشاکرین»؟

و طلب شفاعت میکنیم

شفاعت یعنی جفت شدن و هم سنخ و هم تراز شدن.

برای تحقق این امر-جفت و همراه شدن با امام حسین(ع)- آیا حرکتی کرده ایم و گام نخست را برداشته ایم که انتظار گامهای بعدی از سوی ایشان را داریم؟

و بسیاری سوالات دیگر.

اگر نتوانیم به این سوالات پاسخ دهیم، صحت سخنی که در ابتدای این نوشتار بیان شد، اثبات می شود:

اینکه صرفا به جهت عادت یا کسب ثواب و یا برآورده شدن حاجات، جملاتی به عربی خواندیم. بدون آن که برایمان مهم باشد.چه خواندیم و چه خواستیم؟ و چرا خواستیم؟

آیا وقت آن نرسیده است که در راستای عمل به آیه ا/سوره فلق شکافنده باشیم و این تکرار و تقلیدها و روزمرّگیها و عبادتهای عادت شده را بشکافیم؟

به قول شاعر متعهّد- مرحوم قیصر امین پور-

عبادات ما یکسره عادت است            به بی عادتی کاش عادت کنیم

و در جهت الگوبرداری از آیه29/سوره الرحمن،که می فرماید:

«...کل یوم هو فی شأن»

از هم اکنون هنگام قرائت زیارت عاشوراءنو شویم و روشی نو در پیش گیریم؟

اما چگونه؟

به یاری همیشگی و لطف بیکران الهی در نوشتار بعدی در این زمینه، در حد بهره ی اندک علمی خود پاسخهایی کوتاه خواهم داد و مانند گذشته نیازمند یاری شما خوانندگان اندیشمند ژرف نگر در پاسخ به سوالات فوق و پرسشهای ناگفته ی دیگر هستم. امیددارم که در جهت عمل به آیه2/سوره مائده:

« تعاونوا علی البرّ و التقوی»

یاری کننده ی نویسنده ی این سطور باشید.

« ربنا تقبل منا إنک أنت السمیع العلیم»

آغاز سخن سلام بود و پایان سخن نیز سلام. پس بر شما باد سلام پایانی جلسه ی سخنگویان با خدا.

السلام علیکم و رحمه الله و برکاته

/ 9 نظر / 9 بازدید
عطیه

سلام استاد همه اینها درست اما راجع به قسمت لعن ها چیزی نگفتی. نظرت چیه؟ آیا لعن و نفرین ذاتا درسته؟ آیا امام ما هم دشمنشو لعن کرده؟ آیا با قرآن مغایرت نداره. دلم می خواد نظرتو بدونم. در مباحث لعن و سلام زیارت عاشورا خیلی بحثه.

ریحانه

سلام خانوم حالتون چطوره؟! دلم خیلی براتون تنگ شده.امیدوارم هر چه زودتر شما رو ببینم همونطور که پارسال شما رو بعد از سه سال دیدم. خیلی سوالات جالب و عمقی پرسیدید و مطالبتونم خیلی جالبند.[لبخند][قلب]

زمانیان

سلام و درود دوست محققم جناب ترکاشوند، اخیرا در نقد زیارت عاشورا مطلبی را برایم ارسال کرده بود. در نوشته شان گویا انتساب زیارت عاشورا را به امام باقر و امام صادق رد کرده بودند و لعن ها و نفرین های آن بشدت نکوهش نموده و آن را کینه ورزی مذهبی دانسته اند. علاقه مند باشید می توانم نوشته ی ایشان را برای ارسال کنم. در پاسخ و نقد مطلب ایشان، نوشته ی کوتاهی را تهیه کردم و برای شان فرستادم. در آن جا ضمن اشاره به پنج رویکرد در توجه به عاشورا سوال زیر را مطرح کرده ام. علاقه مندم پاسخ شما را نیز داشته باشم: آیا زیارت عاشورا و در معنای موسع، توجه به واقعه ی تاریخی محرم، با ایمان نسبتی برقرار می کند؟ اگر چنین فرض کنیم که شخصی شیعی در تمام عمر خود، زیارت عاشورا نخوانده باشد، و یا هیچ نگاه و توجهی به واقعه ی عاشورا نداشته باشد و نسبت به این رویداد تلخ تاریخی، کاملا بی تفاوت است، آیا در ایمانش خللی وارد می شود؟ اگر نسبتی با ایمان برقرار نمی کند چرا باید به آن پرداخت؟ با احترام

مرضیه

سلام استادعزیز فکرمیکنم 1-محیا به معنی انچه باشدکه مابخاطرش زندگی میکنیم ومهمترازحیات یعنی زنده بودن است.2-اگر کل یوم عاشورا ... را در نظر ذاشته باشیم این روز متعلق به یک امته امت نور کل امت راستین پیامبر این روز یوم الله است وارجح تراست تا بنام یک نفرباشه حتی معصوم(ع) . 3-زیارت میکنیم چون باسلام اغاز میکنیم. 4-اگر حضرت ادم (ع)ابوالبشر پدر بشرباشدامام حسین (ع)پدربندگان واقعی وحقیقی خداست انانکه اثبات کردنذ بندگیشانرا یااثبات میکنند درطول رمان بنابراین یا اباعبدالله پدر همانانی که به خاطر بندگیشان خلیفه خدابروی زمینند.ممنون از اینکه مرا بفکردن بیشتروادارساختید

شهاب منتظر

سلام و عرض ادب. تولّی و تبرّی مثل نماز و روزه بر ما واجب است. دلائل عقلی و نقلی و روائی وجود لعن در زیارت عاشورا: http://shiayan.ir/3544/%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D9%84%D8%B9%D9%86-%D9%88-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7/ اسناد متعدّد سندیت داشتن « زیارت عاشورا » : http://www.valiasr-aj.com/fa/page.php?bank=maghalat&id=88

بهار

خاله جون وبت عالی............... مطالبت هم جالبه.......... _________@@@@@@___________@@@@@ _______@@@________@@_____@@_______@ ________@@___________@@__@@_______@@ ________@@____________@@@__________@@ __________@@________________________@@ ____@@@@@@___________________@@@@@@@ __@@@@@@@@@_________________@@@@@@@ __@@______________________________________@@ _@@_________________@@@@@________________@@ _@@________________@@@@@@_______________@@ _@@@______________@@@@@@______________@@@ __@@@@_____________@@@@____________@@@@ ____@@@@@@______________________@@@@@@ _________@@_________________________@@ ________@@___________@@_____________@@ ________@@@________@@@____________@@ ________@@@______@@@__@__________@@ _________@@@_____@@@___@@@@@@@ __________@@@@@@@ ___________________@ ____________________@ _____________________@ ______________________@ ______________________@ ______________________@____@@@ ____________@@@@___@@__@__@ _____________@____@@_@__@__@ ______________@@@____@_@@@ _______________________@ __

قاسم زرلکی

سلام مطالب وبلاگ را مطالعه کردم اما نه همه انرا نویسنده مطالب خانم حق طلب از ذوق و سلیقه بسیار زیبایی در نوشتن متنها بر خوردار هستند. وبلاکتنان هم خوب حرف می زند و هم حرف خوب می زند. انشاء ا. دبیران دینی و قران از این وبلاگ استفاده کنند و آن را به دیگران نیز معرفی نمایند. البته آشنایی من با این وبلاگ بوسیله خانم باقری منطقه 6 بود و لی اسمی از ایشان در این وبلاگ نیست اگر توفیقی بود پاسخ بعضی از سوالات را خواهم داد. گروه دینی و قرآن شهر تهران

آرزو حیدری

1)سلام یعنی چه و آیا ما در این سلام به امام حسین صادق هستیم؟ سلام از تسلیم میاید و به عبارتی یعنی من تسلیم امر خدا هستم. سلام یعنی خواستن سلامتی و درسلم و صلح بودن با امام حسین (ع) و هرکه با او در سلم و صلح بوده وهست.با توجه به شرایط امروزی مسلمانان(وجود دروغ و ریا و...) ما باید در صادق بودن و سلام خود شک داشته باشیم ولی باید گفت که هرکس بهترین قاضی برای خویش است و بهتر میداند که آیا خود در سلامش صادق هست یا نه 2)چرا امام حسین (ع) در زیارت به نام اباعبدالله خطاب میشود؟ اباعبدالله یعنی پدر بنده خدا.امام با شهادت خود درکربلا و گذشت ایشان از جان خود و اهل بیت شان کاری در حق اسلام و بشریت کردند که پدر در حق فرزند خود میکند؛همتنند امام صادق (ع) که قرارا دادن تمام ولایت خود در علمی که بشریت و اسلام را نجات دادند وایشن نیز اباعبدلله نام گرفتند.یکی با شهادت یکی با علم. همانگونه که گفته اند قلم عالم و علمش کمتر از شهادت در راه خدا نیست. 3)چرا میگوییم زیارت عاشورا نمگوییم دعای عاشورا یا زیارت امام حسین؟ چرا که در دعاها معمولا با خداوند صحبت کرده و از ایشان خواهان یاری و کمک و اجابت دعایی هستیم ولی در زیارت عاشورا واقعه

احمد مهدی نژاد

کل یوم عاشورا وکل عرض کربلا یعنی چه؟نشان هنده پیوستگی وتداوم جبهه درگیری حق و باطل درهمه زمانها ومکانها است اگر امام درزمان ما بودند از قدس وبلاد اسلامی کربلای دومی می ساختند آیادراین سلام که به امام حسین دادیم صادق حستیم؟امیدوارم که صادق باشیم هیهات من الذله یعنی چه؟امام فرمود ذلت وخواری به مراتب ازمااهل بیت دور است یعنی انسان درهیچ حالتی نباید ذلت ر بپذیرد امام حسین (ع) درزمان شهادت چند ساله بودند؟ 56سال